FAQ
Najczęściej zadawane pytania
Poniżej przedstawiam odpowiedzi na pytania, które słyszę od osób rozważających spotkanie z psychologiem bądź podjęcie psychoterapii. Warto się z nimi zapoznać, by rozwiać część wątpliwości i łatwiej podjąć decyzję.
Jeśli jesteś zainteresowany/a odpowiedzią na zagadnienie, które Cię nurtuje, napisz do mnie, a postaram się odpowiedzieć jak najszybciej i najefektywniej!


Pierwsza wizyta w gabinecie psychologa/psychoterapeuty zazwyczaj budzi wiele emocji, m.in. niepokój, ciekawość, lęk, wstyd, obawę przed oceną, ale także i nadzieję, że zostaniemy zrozumiani, wysłuchani, że uzyskamy pomoc i odczujemy ulgę. Te odczucia są w pełni zrozumiałe, ale co ważne, wskazują też na Twoją odwagę, pokazują, że to ważne dla Ciebie wydarzenie i rozpoczął się proces zmiany.
Na pierwszą wizytę nie musisz się specjalnie przygotowywać. Możesz przyjść i mówić spontanicznie. Terapeuta Ci pomoże, gdy będzie taka potrzeba, zadając pytania czy nakierowując na określony temat. Jeśli poczujesz się bezpieczniej czy bardziej komfortowo możesz spisać ważne dla siebie kwestie, które chcesz poruszyć, na kartce/ urządzeniu mobilnym.
Warto zastanowić się nad tym, co Cię niepokoi, od kiedy i jak to wpływa na Twoje życie, jaką zmianę chciał/abyś uzyskać. Jeśli korzystałeś/aś z pomocy psychologa/psychiatry, powiedz o tym. Jeśli posiadasz dokumentację z leczenia psychiatrycznego, wyniki badań psychologicznych itp. możesz zabrać ze sobą, ale nie jest to konieczne.
Terapeuta będzie Cię wspierał i zachęcał do wyrażania swoich myśli, do opowiadania, ale możesz mówić tyle, na ile jesteś aktualnie gotowy/a. Będzie zadawał odpowiednie pytania by rzucić światło na pewne obszary (np. padną pytania o informacje biograficzne, fakty z życia, dotyczące przebiegu rozwoju, edukacji, pracy, przebytych/towarzyszących schorzeń, kwestie dotyczące rodziny i osób bliskich, ważnych relacji, reagowania w różnych sytuacjach, dotychczasowego radzenia sobie).
Pamiętaj, że Ty także możesz zadawać pytania i warto z tej opcji skorzystać.
Pierwsze spotkanie konsultacyjne ma na celu zbudowanie poczucia bezpieczeństwa, okazanie przez terapeutę chęci zrozumienia, zebranie informacji o Tobie, Twojej historii, objawach, obawach i oczekiwaniach. Terapeuta przekaże swoje wnioski, a także wyjaśni istotne kwestie dotyczące procesu wsparcia/terapii, czy też objaśni zasady, które mogą organizować wspólną pracę. Konsultacje mogą obejmować od jednego do kilku spotkań.
Wszystko odbywa się w atmosferze poufności, akceptacji i zrozumienia, bez oceniania. To, co powiesz jest objęte tajemnicą.
Wszystko po to, by terapeuta mógł zrozumieć z czym przychodzisz, jakie są Twoje potrzeby, opracować koncepcję, zaproponować odpowiednią formę pomocy bądź ustalić ramy wspólnej pracy (dotyczące m.in. celu / celów terapii, czasu i długości trwania spotkań, zasad ich odwoływania, (płatności), sposobu pracy na spotkaniach.
to osoba, która ukończyła studia magisterskie na kierunku psychologia. Przeprowadza konsultacje, udziela pomocy psychologicznej (np. w sytuacji bieżących/przejściowych trudności życiowych, kryzysów życiowych czy emocjonalnych), przeprowadza psychoedukację, interwencje kryzysową, może wykonać diagnozę psychologiczną – wykonywać testy psychologiczne, sporządzać opinię psychologiczną, prowadzić warsztaty/treningi psychologiczne (np. rozwoju osobistego, dotyczące wzmacniania / kształtowania umiejętności jak asertywność, komunikacja, radzenie sobie ze stresem itp.).
osoba, która ukończyła studia magisterskie na kierunku psychologia lub pokrewnym oraz ukończyła kurs psychoterapii (zazwyczaj 4-5letni, akredytowany przez towarzystwa psychologiczne, psychiatryczne) i uzyskała dyplom. Dopuszcza się także możliwość prowadzenia psychoterapii przez osoby będące w trakcie szkolenia psychoterapeutycznego, pod warunkiem stałej superwizji – opieki wyszkolonego terapeuty. Największa kompetencją w tym zakresie jest uzyskanie certyfikatu psychoterapeuty (certyfikowany psychoterapeuta), który uzyskuje się, zazwyczaj po kilkuletnim okresie praktyki, po ukończeniu szkolenia.
Psychoterapeuta ma kompetencje do prowadzenia psychoterapii indywidualnej, grupowej, par lub rodzin (w zależności od trybu szkolenia i praktyki), pracuje pod superwizją (indywiualną i/lub grupową konsultując swoją pracę z bardziej doświadczonym terapeutą).
Psychoterapeuta odbył terapię własną (indywidualną lub grupową), w ramach szkolenia psychoterapeutycznego lub poza nim.
osoba, która ukończyła studia na kierunku medycyna a następnie specjalizację w dziedzinie psychiatrii. To lekarz, który może wystawić receptę na leki, zwolnienie lekarskie, wystawić skierowanie do szpitala, bądź do innego lekarza specjalisty czy na specjalistyczne badania lekarskie. By zapisać się do psychiatry w ramach NFZ nie potrzeba skierowania.
Psychoterapia jest uznawana za psychologiczną metodę leczenia problemów emocjonalnych, zaburzeń psychicznych. Prowadzona jest przez odpowiednio wyszkolonego terapeutę, który tworzy w sposób celowy odpowiednią relację z Pacjentem/Klientem w celu usunięcia/złagodzenia lub opóźnienia wystąpienia objawów zaburzenia psychicznego, zmiany wzorców myślenia i zachowania, rozpoznawania i radzenia sobie z uczuciami, wspierania poczucia sprawstwa, własnej wartości, czy pozytywnego wzrostu lub rozwoju osobowości (u jednostek, rodzin, grup) *.
Na początku procesu psychoterapii, po okresie konsultacji, zawierany jest kontrakt terapeutyczny, który określa cel terapii, długość i częstotliwość sesji, sposób umawiania i odwoływania spotkań, zasady dotyczące płatności, nieobecności, poufności, oczekiwania związane z kontaktem poza sesjami, kontakt z innymi specjalistami, sytuację rezygnacji z terapii. Cel terapii ZAWSZE jest indywidualny i dostosowany do potrzeb i możliwości Pacjenta. Psychoterapeutę obowiązuje tajemnica zawodowa, co oznacza, że wszystko co zostanie powiedziane podczas sesji pozostaje między Pacjentem a Psychoterapeutą **.
Psychoterapia polega na regularnych spotkaniach, zazwyczaj 1-2 razy w tygodniu, w zależności od nurtu terapii. Spotkania przeciętnie trwają 45-60 minut. Może mieć charakter krótkoterminowy (do 6 miesięcy) lub długoterminowy. Ważnym elementem psychoterapii jest relacja między Pacjentem a Psychoterapeutą, to ona jest istotnym czynnikiem leczącym.
* Od 1 stycznia 2024 roku weszła w życie wprowadzona do Ustawy o Ochronie Zdrowia Psychicznego definicja psychoterapii. Psychoterapia to celowe i planowane oddziaływania psychologiczne, zmierzające do złagodzenia lub usunięcia objawów zaburzenia oraz do poprawy funkcjonowania psychicznego i społecznego, wspierające dążenia jednostki lub rodziny do zdrowia i rozwoju, kierowane do osób z zaburzeniami psychicznymi.
** Ujawnienie informacji jest dopuszczalne tylko w jasno określonych, wyjątkowych sytuacjach, gdy dobro pacjenta lub innych osób jest poważnie zagrożone, lub gdy wymaga tego prawo.
polega na aktywnym udziale, szczerości i otwartości w dzieleniu się myślami, odczuciami, byciu autentycznym w relacji z terapeutą, co umożliwia zrozumienie siebie i wprowadzenie trwałych zmian.
jest zaangażowany w relację z Pacjentem, aktywnie słucha, stara się współbrzmieć z jego reakcjami emocjonalnymi. Zazwyczaj pozostaje aktywny w trakcie sesji, zauważa oraz wyjaśnia zjawiska i zależności, pomaga zrozumieć i nazwać emocje, myśli czy zachowania, identyfikuje przyczyny trudności. Sposób pracy Terapeuty zależy od danego nurtu psychoterapeutycznego.
Terapeuta dba o standardy etyczne, powinien poddawać swoją pracę regularnej superwizji. Nie podejmuje za Pacjenta decyzji życiowych, nie ocenia i nie krytykuje, z reguły nie daje „gotowych” rozwiązań, ale wspiera w dążeniu do samodzielnego rozwiązywania problemów przez Pacjenta, wzmacniając jego samosterowność. To Pacjent bierze odpowiedzialność za swoje życie i podejmowane decyzje.
Warto wiedzieć, że w psychoterapii wyróżniamy kilka nurtów psychoterapeutycznych, różniących się m.in. rozumieniem trudności Pacjenta i sposobem pracy terapeutycznej: nurt psychoanalityczny, z którego wywodzi się psychoterapia psychodynamiczna, nurt poznawczo – behawioralny, nurt humanistyczny, nurt systemowy, integracyjny.
może być krótkoterminowa (zazwyczaj ok. 6 miesięcy) lub długoterminowa.
Czas trwania ustalany jest indywidualnie, uzależniony jest m.in. od problemu, z którym się zgłaszasz i jego czasu trwania, od nasilenia objawów, oczekiwanej zmiany, schorzeń współistniejących, Twojej motywacji i zaangażowania, jakości relacji z terapeutą (której zbudowanie wymaga trochę czasu), częstotliwości spotkań czy też od nurtu terapii.
jest ograniczona w czasie. Zazwyczaj trwa od kilku do 6 miesięcy i polega na przyjrzeniu się jednemu, konkretnemu problemowi.
Zazwyczaj stosuje się ją w przypadku osób, które doświadczają kryzysu życiowego, np. w obliczu ważnej zmiany życiowej, w sytuacji straty czy konieczności przystosowania się do nowych okoliczności. W tym wypadku zazwyczaj z góry określa się liczbę spotkań (np. 12 lub 25) lub czas trwania (np. 3 miesiące z częstotliwością spotkań 1x w tygodniu). Cel, czas trwania i częstotliwość zawsze są ustalane indywidualnie.
zazwyczaj trwa minimum rok. Dotyczy celów bardziej ogólnych, złożonych, obejmujących szerszy zakres zmiany, np. zmiana (określonych) wzorców myślenia / zachowania, czyli zmiany w strukturze osobowości, czy złagodzenie objawów lękowych, napadów paniki czy obniżonego nastroju.
Zazwyczaj nie określa się sztywno czasu jej trwania, raczej przyjmuje się szacunkowy zakres, dokonując w trakcie trwania procesu ewaluacji i wspólnie podejmując decyzję odnośnie zakończenia / przedłużenia.
to rodzaj pisemnej lub ustnej umowy zawieranej między Pacjentem/Klientem a Terapeutą. To cecha charakterystyczna każdego rodzaju terapii i określa sposób organizacji leczenia. Definiuje role Pacjenta i Terapeuty. Określa cel terapii, długość i częstotliwość sesji, sposób umawiania i odwoływania spotkań, zasady dotyczące płatności, nieobecności, poufności, oczekiwania związane z kontaktem poza sesjami, kontakt z innymi specjalistami, sytuację rezygnacji z terapii.
Ustalenie kontraktu odbywa się za obopólną zgodą, przed rozpoczęciem psychoterapii, po okresie konsultacji, których jest zazwyczaj kilka.
masz prawo do rezygnacji z psychoterapii w dowolnym momencie.
Powody takiej decyzji oczywiście mogą być różne, związane z procesem psychoterapii, jak i z czynnikami zewnętrznymi, ale zanim to się wydarzy, warto omówić tę kwestię wspólnie z Terapeutą i zastanowić się, dlaczego chęć rezygnacji pojawia się właśnie w tym momencie. Czasami chęć rezygnacji może być ucieczką od trudnych odczuć, które pojawiają się w trakcie procesu psychoterapii.
Omówienie jest także ważne, aby zaplanować zakończenie procesu, dokonać zamknięcia poruszanych wątków, podsumowania, przepracować emocje temu towarzyszące. Dobrze, byś w sposób komfortowy dla Ciebie podzielił/a się powodami swojej rezygnacji z Psychoterapeutą. Zazwyczaj planuje się jedno/kilka spotkań zakańczających, a nagłe zakończenie może negatywnie wpłynąć na uzyskane już zmiany.
to podróż w głąb siebie. Pozwala lepiej zrozumieć mechanizmy naszego funkcjonowania, dlaczego zachowujemy się tak a nie inaczej, dlaczego myślimy w określony sposób, dlaczego wracamy do tych samych schematów, jakie są nasze potrzeby, skąd się biorą niepokoje, lęki, napięcia i jak oddziałują na nasze życie. Umożliwia zyskanie większej elastyczności myślenia i zachowania, by płynniej adaptować się do zachodzących zmian, pozwala na lepsze komunikowanie naszych potrzeb i oczekiwań, wzrost samosterowności, co poprawia jakość życia i satysfakcję z relacji.
Wywodzi się z założenia, że na nasze obecne funkcjonowanie (schematy myślenia, zachowania, funkcjonowanie w relacjach) mają wpływ relacje/wydarzenia z przeszłości, nieuświadomione mechanizmy działania, ukryte potrzeby i nierozwiązane w przeszłości konflikty wewnątrzpsychiczne.
Treść sesji terapeutycznych w znacznej mierze zależy od indywidualnych doświadczeń każdego pacjenta, ale głównym ich celem jest odkrycie nieświadomych konfliktów/motywów, redukcja lęku i innych przykrych emocji z nimi związanych i przekształcenie niedojrzałych, nie przystosowawczych reakcji (myśli, zachowań) na te bardziej dojrzałe i adaptacyjne.
Pacjent jest zachęcany do komunikowania swoich myśli, potrzeb itp. tak otwarcie jak to tylko możliwe. Jego rola polega na aktywnym udziale, szczerości i otwartości w dzieleniu się myślami, odczuciami, także tymi, które pojawiają się w umyśle na bieżąco, podczas sesji, byciu autentycznym w relacji z terapeutą, co umożliwia zrozumienie siebie i wprowadzenie trwałych zmian. Terapeuta jest zaangażowany w aktywną relację z Pacjentem, stara się współbrzmieć z jego reakcjami emocjonalnymi, pozostaje aktywny w trakcie sesji, zauważa i wyjaśnia zjawiska i zależności. W odpowiednim momencie udziela interpretacji dotyczącej ujawnianych przez pacjenta uczuć, doświadczeń i zachowań, konfrontacji wewnętrznego przeżycia Pacjenta z rzeczywistością. Pamiętajmy, że milczący psychoterapeuta psychodynamiczny to MIT!
Różne mniej lub bardziej trudne/traumatyczne wydarzenia przestają takimi być, gdy w bezpiecznym otoczeniu da się upust związanym z nimi reakcjom emocjonalnym. Istotą terapii psychodynamicznej nie jest jednak „tylko przetwarzanie doświadczeń z dzieciństwa” czy przeszłości, największe znaczenie jest przywiązywane do dynamiki przeżyć zachodzących tu i teraz, w relacji terapeutycznej oraz do bieżących trudności Pacjenta.
jest uznawana za psychologiczną metodę leczenia problemów emocjonalnych, zaburzeń psychicznych. Wskazana jeśli czujesz, że Twoje trudności nie są chwilowe czy bieżące, mają głębsze podłoże, towarzyszą Ci na różnych etapach życia, sprawiają dyskomfort Tobie lub otoczeniu w jednym bądź więcej obszarów funkcjonowania (np. relacje interpersonalne, partnerskie, trudności w pracy). Zazwyczaj ma charakter długoterminowy.
nie jest psychoterapią, nie jest leczeniem. Jest metodą pomocy w uzyskaniu zmiany, w związku z doświadczaniem na różnych etapach życia pewnych problemów i trudności w przystosowaniu się do warunków czy w związku z przeżywaniem kryzysów rozwojowych. Pozwala na pomoc m.in. w: łagodzeniu napięcia i silnych negatywnych emocji, zidentyfikowaniu możliwych sposób rozwiązania problemów, które powodują emocjonalny dyskomfort; wzmacnianiu samooceny. Zazwyczaj ma charakter krótkoterminowy (obejmując kilkanaście spotkań).
że w psychoterapii wyróżniamy kilka nurtów psychoterapeutycznych, różniących się m.in. rozumieniem trudności pacjenta i sposobem pracy terapeutycznej: nurt psychoanalityczny, z którego wywodzi się psychoterapia psychodynamiczna, nurt poznawczo – behawioralny, nurt humanistyczny, nurt systemowy, integracyjny.
jak klasyczna psychoanaliza; wywodząca się z niej psychoterapia psychodynamiczna obejmująca koncepcje relacji z obiektem (współczesna terapia psychodynamiczna, psychoterapia skoncentrowana na przeniesieniu TFP jako metoda leczenia głębszych zaburzeń osobowości), psychologii self, psychologii ego.
Wywodzi się z założenia, że na nasze obecne funkcjonowanie (schematy myślenia, zachowania, funkcjonowanie emocjonalne, w relacjach) mają wpływ relacje/wydarzenia z przeszłości, nieuświadomione mechanizmy działania, ukryte potrzeby i nierozwiązane w przeszłości konflikty wewnątrzpsychiczne.
Celem terapii jest zmniejszenie cierpienia oraz innych negatywnych emocji, które towarzyszą różnym objawom nerwicowym, zaburzeniom osobowości, oraz niejednokrotnie współwystępujących z nimi dolegliwości psychosomatycznych, a także bardzo często reorganizacja struktury osobowości.
Terapia ta jest długoterminowa. W przypadku psychoanalizy sesje odbywają się zazwyczaj kilka razy w tygodniu, w przypadku współczesnej terapii psychodynamicznej 1-2x w tygodniu. Sesje nie mają ustalonego planu, Pacjent jest zachęcany do aktywnego udziału, dzielenia się myślami i przeżyciami, mówienia tak swobodnie i otwarcie jak to możliwe o wszystkim co pojawia się w jego umyśle podczas sesji. Ogromne znaczenie jest przywiązywane do dynamiki przeżyć zachodzących tu i teraz, w relacji terapeutycznej oraz do bieżących trudności Pacjenta.
Pomaga w: zaburzeniach osobowości (m.in. narcystyczne, borderline), zaburzeniach depresyjnych, lękowych (m.in. stany niepokoju, napięcia, ataki paniki), objawach o charakterze neurotycznym (uporczywe poczucie winy, napięcie czy niepokój, chroniczne zmęczenie), psychosomatycznych (dolegliwości fizyczne, które mogą mieć podłoże somatyczne np. bóle brzucha, migreny, przewlekłe zmęczenie bez wyraźnych przyczyn medycznych), może być także pomocna w zaburzeniach odżywiania (anoreksja, bulimia), zaburzeniach obsesyjno-kompulsyjnych.
(CBT – terapia poznawczo-behawioralna; nurty „trzeciej fali” jak DBT – terapia dialektyczno-behawioralna dedykowana dla zaburzeń osobowości borderline, ACT – terapia akceptacji i zaangażowania, terapia schematów, mindfulness – terapia uważności, koncentrujące się bardziej na emocjach, a nie tylko na zmianie myśli i zachowań).
Podejście obejmuje wiele teorii, które łączy założenie co do natury człowieka jako jednostki uczącej się nawyków, zachowań i kompetencji. Wszystkie koncepcje w tym nurcie zajmują się prawami warunkowania, uczenia się oraz kształtowania wiedzy, schematów poznawczych, przekonań o świecie i o sobie. Wychodzi się tu z założenia, że człowiek jest istotą racjonalną, może na skutek uczenia się zdobyć poczucie sprawstwa i kompetencji a zachowanie człowieka to czynność intencjonalna, będąca konsekwencją uczenia się.
Opiera się na twierdzeniu, że sposób w jaki myślimy o wydarzeniach (obszar poznawczy), wpływa na nasze emocje i działania (obszar behawioralny). Pacjent w trakcie terapii odkrywa nieadaptacyjne schematy myślowe, uczy się modyfikowania tych niechcianych myśli, wprowadza nowe, bardziej adaptacyjne zachowania. Problemy osobowości zazwyczaj schodzą na dalszy plan, gdyż większy nacisk położony jest na zachowania, procesy i struktury poznawcze.
Terapia ta częściej bywa krótkoterminowa, zogniskowana na osiągnięcie konkretnych celów (ale czas trwania zależy od wagi i złożoności problemu), skoncentrowana na teraźniejszości (ale przeszłość ma znaczenie pod kątem wpływu na obecne trudności). Sesje terapeutyczne zwykle mają ustalony plan. Omawia się zadania domowe, pracuje nad konkretnym problemem. Zadania domowe są jednym z kluczowych elementów, mając za zadanie angażowanie pacjenta w kształtowanie nabywanych umiejętności.
Pomaga w: zaburzeniach depresyjnych i lękowych (np. fobie, lęk społeczny, paniczny, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne), zaburzenia snu, PTSD (zespół stresu pourazowego), zaburzenia odżywiania, w terapii osób z ADHD / zaburzeniami neurorozwojowymi, zaburzeniach osobowości (np. DBT w przypadku osobowości borderline).
(m.in. terapia Gestalt, psychoterapia zorientowana na klienta C. Rogersa, psychoterapia egzystencjalna, terapia EFT- skoncentrowana na emocjach, praca z ciałem), nazywane często „trzecią siła w psychoterapii”, jako alternatywa dla kierunków psychoanalitycznych i poznawczo-behawioralnych. W ramach tych koncepcji w centrum znajduje się człowiek jako podmiot i osoba, a różne zjawiska psychiczne są ujmowane jako przejawy świadomości człowieka. Kierunki te pomagają analizować jak światopogląd człowieka wpływa na dokonywane przez niego wybory, pomagają zrozumieć to czego się aktualnie doświadcza, zamiast analizować przeszłość.
W psychologii egzystencjalnej człowiek jest istotą intencjonalną, zdolną do niezależnych decyzji i za nie odpowiedzialną. W procesie poznania człowieka ważne jest odkrywanie sposobu nadawania znaczenia wydarzeniom z życia. Poczucie sensu pozwala odnaleźć sens w cierpieniu i w sytuacjach ekstremalnych obciążeń, pozwala przetrwać trudne sytuacje. Zaburzenia pojawiają się, gdy człowiekowi brak świadomości potrzeby sensu i rodzi się frustracja w realizacji tej potrzeby.
W psychologii humanistycznej zdrowie to zdolność do rozwoju i realizacji własnych potencjałów – do samorealizacji, a zaburzenia są ujmowane jako defekt rozwoju na skutek trwałego niezaspokojenia podstawowych potrzeb (bezpieczeństwa, przynależności, uznania, szacunku), osoby z niezaspokojonymi potrzebami nie mogą w pełni realizować swoich możliwości.
Terapia koncentruje się na doświadczeniu „tu i teraz”, na świadomości chwili obecnej, Terapeuta nie daje gotowych rozwiązań, pomaga Pacjentowi w samopoznaniu, znalezieniu własnych odpowiedzi. Skupia się na możliwościach bardziej niż na deficytach. Relacja terapeutyczna jest ważnym elementem, Terapeuta to towarzysz, tworzy atmosferę do relacji opartej na empatii, autentyczności i bezwarunkowej akceptacji, unikając interpretowania.
Pomaga m.in. w kryzysach egzystencjalnych, poszukiwaniu sensu (np. sytuacje ekstremalne, kryzysowe, choroby, zagubienie celów i wartości życiowych), rozwoju osobistym, zmaganiach z niską samooceną.
(m.in. terapia interakcyjno-komunikacyjna, terapia strukturalna Minuchina, terapia strategiczna, podejście transgeneracyjne, terapia kontekstualna Boszormenyi-Nagy) skłania się ku rozumieniu wpływu szerszego systemu (rodzina, para, grupa zawodowa/społeczna) na funkcjonowanie jednostki.
Wychodzi z założenia, że zaburzenia konkretnej osoby są wynikiem dysfunkcji danego systemu, a zmiana wewnątrz systemu – m.in. zmiana interakcji, komunikacji – przyczyni się do rozwiązania trudności i przywrócenia równowagi.
Zazwyczaj obejmuje pracę z całą rodziną, parą, ale można tez pracować indywidualnie – terapia nadal prowadzona jest wtedy w kontekście roli danej osoby w systemie i jej interakcji z innymi (jak jednostka wpływa na całość systemu i jak jej zachowanie jest kształtowane przez te interakcje). Terapeuta bada i analizuje cały system, a nie skupia się tylko na pojedynczej osobie; analizuje wzajemne relacje, sposób komunikacji, granice, role i interakcje miedzy osobami. Celem jest modyfikacja nieadaptacyjnych form komunikacji i zachowania, interakcji by przywrócić równowagę systemowi, a nie tylko ‘wyleczyć” konkretną osobę. Może być krótko lub długoterminowa, w zależności od złożoności problemu, spotkania zazwyczaj odbywają się co tydzień lub co dwa tygodnie. Podejście jest elastyczne, może zostać dostosowane do konkretnych potrzeb, z którymi borykają się dane osoby.
Pomaga: rodzinom/parom z trudnościami komunikacyjnymi, problemami w związku, doświadczającym sytuacji kryzysowych, trudności adaptacyjnych, osobom zmagającym się z trudnościami wychowawczymi (np. rodzice dzieci/adolescentów z problemami behawioralnymi), trudnościami związanymi z niekonwencjonalną strukturą rodziny (np. rodziny patchworkowe, zastępcze, jednopłciowe), rodziny zmagające się z uzależnieniem jednego z członków, z problemem choroby psychicznej w rodzinie.
(np. psychoterapia eklektyczna, asymilatywna, integracja teoretyczna) jest podejściem eklektycznym, z elastycznym łączeniem różnych nurtów czy technik terapeutycznych. Zakłada wieloczynnikową etiologię trudności. Zaletą jest to, że sposób pracy i techniki można dopasować indywidualnie do potrzeb i możliwości pacjenta. Wadą czy zarzutem może być to, iż skupia się na (często dobrowolnym) doborze technik terapeutycznych stosowanych w różnych nurtach, ale też wymaga od terapeuty szerokiej wiedzy i praktyki z obszaru różnych nurtów.
Pomocne dla: osób, które mają trudność z wyborem konkretnego nurtu, szukają elastyczności pozwalającej popracować nad objawami jak i przyczynami, np. w przypadku różnego typu uzależnień.